GenelSağlık

Işkın (Uçkun) Otu Faydaları Nelerdir, Neye İyi Gelir? Işkın Otu Nerede Bulunur?

Halk arasında uçkun otu olarak da bilinen ışkın otu, çoğunlukla dağlık bölgelerde yetişen  şifa kaynağı bir bitkidir.  Vitamin kaynağı olan, kanser gibi birçok hastalığının tedavisini destekleyen ışkın otu nedir? Işkın otu faydaları nelerdir? Neye iyi gelir? Işkın otu nerede yetişir, nasıl bulunur? Nasıl kullanılır, ışkın otu çayı olur mu? Tüm merak edilenleri sizler için derledik…

Işkın Otu Nedir?

Işkın otu,  dağlık bölgelerde yetişen, ekşi, biraz kiviyi andıran tada sahip olan bir bitkidir.  Mayıs ve haziran aylarında kahverengi ve kırmızı çiçekler, sarımsı çiçekler açar. Boyu, 40 ila 150 cm arası büyür, çok yıllık otsu bir bitkidir. Işgın, ışkın ve uçkun gibi isimleri vardır, bu bitki kuzukulağı familyasından olan bu bitki, tam bir vitamin deposudur.  Işkın otu C vitamini zenginidir, ayrıca A, B1, B2, E, K vitaminlerini bolca barındırır. Yaylalarda, yüksek alanlarda karların erimeye başladığı zaman, fil kulağını andıran yaprakların arasında büyüyen sap gövde kesilerek toplanır.  Yabani olarak yetişen bir bitkidir, dağ muzu olarak da bilinir. Işgın otuna dağ muzu denmesinin nedeni, taze olarak yenildiğinde muz gibi soyularak tüketilmesidir.

Işkın Otu Nerede Yetişir, Ne Zaman Toplanır?

  Diğer adı uçkun otu olan ışgın otu, Suriye, Filistin, Ürdün, Lübnan, Ermenistan, Irak, İran, Azerbaycan ve Afganistan gibi ülkelerde yetişir. Ülkemizde de kendiliğinden yetişen ışgın otu, çoğunlukla Güneydoğu ve Doğu bölgelerinde yetişir. Ülkemizde ışkın yetişen başlıca illerimiz; Adıyaman, Kars, Sivas, Iğdır, Erzurum, Van, Hakkari, Tunceli, Malatya, Erzincan, Elazığ, Bingöl, Bitlis, Muş, Ağrı’dır. Bilimsel adı “Reun Ribes” olan, “rebez” ve “ohçun” ismiylede bilinen bu bitkinin tohumu toprağa kavuştuktan sonra mayıs ayının ortalarına doğru yeşermeye başlar. Haziran ayının ortalarında ise toplanmaya hazır hale gelir.

Işkın otu, kayalık, çakıllı, yüksek yamaçları sever. 

Ermenistan’da da yetişen uçkun otu, soyu tükenen bitkiler arasında yer alır, bu nedenle Ermenistan Kırmızı Kitabında korunacak bitkiler arasında yer alır.

Işkın Otunun Faydaları Nelerdir?

Işgın otu; antioksidan bakımından zengindir, ayrıca polifenol, selenyum, tanen ve vitaminler barındırır. Zengin içeriği sayesinde birçok hastalığın tedavisinde tamamlayıcı olarak kullanılır.

Tamamlayıcı tıp dalında oldukça sık kullanılan uçkun otu, özellikle kanser ve lösemi gibi ciddi hastalıkların tedavisini destekler.

Grip, soğuk algınlığı, nezle gibi hastalıkların giderilmesini sağlar.

Böbrek sağlığını korur, böbrek hastalıklarının tedavisini destekler. Hücre yenileyici özelliği vardır, bu sayede vücutta oluşan hasarları kısa sürede onarmaya yardımcıdır. Bağırsak, mide ve sindirim sorunlarını gidermede etkilidir, hazımsızlık, şişlik ve gaz sorununu çözer. Mide bulantısını önler. Barındırdığı tanen  sayesinde peklik vericidir, ishali önler.

Basur tedavisinini destekler. İdrar yolu enfeksiyonlarını önler ve tedavi eder. Şeker hastalarına faydalıdır. Kolesterolü dengeler, yüksek tansiyonu düşürür. Böbrek taşı, safra taşını düşürmede etkilidir. Diüretik olan bu bitki idrar söktürür, vücuttan fazla suyun atılmasını sağlayarak ödemi önler.

Hücre yenileyici olan ışgın otu, kanı temizler ve sarılığı geçirir.

Sivilce ve cilt lekelerini giderir. Mide asidini düzenler,  gastrit ve reflüye iyi gelir. Nefes darlığı sorununa neden olan astım, bronşit, zatürre gibi solunum yolu hastalıklarını tedavi eder. Yemek borusu kanseri riskini azaltır. Kemik oranını artırır, kemik erimesini önler. Kalp rahatsızlığı riskini azaltır. Işgın antimikrobiyaldir, özellikle bitkilerde oluşan mantarları yok eder.  

Işkın (Uçkun) Otu Neye İyi Gelir?

Uçkun otu olarak da bilinen bu bitki, içeriğinde bazı kimyasal maddeler de barındırır bu nedenle  birçok sağlık sorununun tedavisini destekler. Uçkun otunun iyi geldiği hastalıklar şunlardır:

  • Mide asidini dengeler, reflü, gastrit gibi hastalıklara iyi gelir.
  • Tansiyonu dengeler, kalp hastalıkları riskini azaltır.
  • Böbrek sağlığını korur, böbrek ve safra taşını düşürür.
  • Sindirim sistemini korur, idrar yolu hastalıklarına iyi gelir.
  • Mide bulantısını geçirir, ateş düşürücü etkisi vardır.
  • Kanser ve lösemi tedavisini destekler.
  • Bronşit, astım, zatürre gibi hastalıklara iyi gelir.
  • Soğuk algınlığı, nezle gibi hastalıkları tedavi eder.
  • İshali keser.
  • Sindirimi kolaylaştırır, hazımsızlık ve gaz sorununu çözer.
  • Şeker hastalığına iyi gelir.
  • Bitkilerde oluşan hastalıklara iyi gelir.
  • Cilt sağlığını korur, sivilce, güneş lekelerini giderir.
  • Afrodizyak etkisi vardır, bu sayede cinsel sorunlara iyi gelir.
  • Hücre yenileyici olan bu bitki, hemoroit sorununu çözer.
  • Az miktarda alındığında kabızlığa, çok miktarda alındığında ishale neden olur.
  • Cildi yeniler ve yaşlanmayı geciktirir.
  • Hayvanlarda görülen şap hastalığına iyi gelir.
  • Yüksek oranda kalsiyum barındıran bu bitki kemik erimesini önler.

Işgın Otu Zayıflatır mı?

Işgın otu, lif bakımından oldukça zengin bir bitkidir. Bu nedenle kan şekerini dengeler ve tokluk hissi verir. Ayrıca, kalorisi yüksek bir besin değildir. Düzenli kullanılan ışgın bitkisi kilo vermeye yardımcı olur. 

Işkın (Uçkun) Otu Kansere İyi Gelir mi?

Uçgun otunun kökünde  antioksidan ve antitümör etki yapan maddeler olduğu düşünülmektedir. Bu özelliği sayesinde kanserli hücrenin gelişimini önleyeceği düşünülür. Ayrıca, polifenol zengini olan ışgın, kanserle mücadele edebilir. Atlanta Üniversitesi’nde fareler üzerinde yapılan araştırmada, ışgın otunun barındırdığı parietin isimli pigmentlerin kanserli hücrelerin yarısını öldürdüğü tespit edilmiştir. Meme, akciğer, karaciğer, rahim ağzı, mide, ağız, boğaz, baş, boyun kanseri hücrelerinin öldürdüğü düşünülmektedir.

Ancak, bu düşünce bilimsel olarak tam kanıtlanmış değildir.  Işgın otunun kanser üzerindeki etkisi hala araştırılan bir konudur. Bazı araştırmalar uçkun otunun kanserli hücrenin büyümesini önlemediği yönünde sonucuna varmışlardır.

Işkın Otu Kanser Tedavisinde Nasıl Kullanılmalıdır?

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi, ışkın otunun kanser tedavisindeki etkileri araştırılmaya devam edilmektedir. Kanser gibi ciddi rahatsızlıklarda doktora danışmadan bu bitki kullanılmamalıdır.

Işkın Otu Nasıl Tüketilir?

Ekşi ışkın olarak da bilinen bu bitki, taze olarak tüketilebilir. Tadı kiviyi andıran ışkını bazı bölgelerde meyve niyetine yerler. Işkını çiğ olarak yemek için kabukları soymak yeterlidir, biraz tuz ekleyerek çiğ olarak tüketebilirsiniz. Hakkari gibi bazı bölgelerde dondurmaların içine katılır.  Bazı bölgelerde turşusu, bazı bölgelerde ise reçeli yapılır. Güneydoğu Anadolu bölgesinde sebze olarak yemeği yapılır. Işkınlı yumurta sık yapılan yemekler arasında yer alır.  Kavurma ve kıyma ile yemeğide sıklıkla yapılır. Hafif ekşi bir tadı olan bu bitki keklere de katılır. Işgınlı pasta, ışkınlı kek, ışkınlı limonlu kek yapılan tatlılar arasındadır. Ayrıca, ışkın otundan çok güzel salatalar elde edilir. 

Uçkun Nasıl Kullanılır?

Mutfakta neredeyse her ürünün içine girebilen bu bitki, sağlık içinde sıklıkla tercih edilir.  Bu Uçku otunun yaprakları zehirlidir, bu nedenle sadece sap bölümü kullanılır. Işkın, taze kullanıldığı gibi, kurutularak da “kuru ışkın” olarak  daha uzun süre tüketilebilir. Hastalıklar için ışkın şu şekilde kullanılır:

  • Taze ışkın kabuğu soyulur ve çiğ olarak tüketilir. Özellikle yemek sonunda tüketilen taze ışkın sindirim ve gaz sorunlarına çözüm olur.
  • Uçkun kökü, şeker hastalığı için kullanılır. Şeker hastalığı için kökleri kaynatılarak içilir.
  • Işkın gövdesi, yüksek tansiyon ve mide rahatsızlıkları için tüketilir.
  • Yine ışkın kökü; böbrek taşı, yüksek tansiyon ve obezite için kullanılır.
  • Kaynamış ışkın kökü suyu, şap hastalığı olan hayvanlara içirilir.
  •  Uçkun otu kökü, bitkinin en sık kullanılan bölümüdür. Uçkun otu kökü şu şekilde kullanılır:
  • Kurutulmuş uçkun kökü öğütülerek toz haline getirilir. Bu toz yoğurt ile karıştırılarak cilde sürülür. Bu karışım cildi tazeler, hücreleri yeniler, sivilce ve güneş lekelerini yok eder.
  • Işkın yada diğer ismiyle uçkun otu, tıbbi ilaç sektöründe de sıklıkla kullanılır.
  • Bu bitki obsesif kompulsif tedavisini destekler.

Işgın Çayı Nasıl Yapılır?

Bu bitkinin çayı genellikle ışkın kökünden yapılır. 

Işkın otu çayı nasıl yapılır sorusunun cevabı çok basittir.  100 gram kadar uçkun kökü, iki su bardağı suyun içine alınır ve ısıtılmaya başlanır. Kaynamaya başlayan su 19 dakika boyunca kaynatılır ve süzülerek içilir. Her kullanımda taze tüketilmesi tavsiye edilir. Tercihe göre bal ya da limon ile tatlandırılarak tüketilir.

Kurutulmuş Işkın Nasıl Kullanılır?

Kurutulmuş ışkın, öğütülerek kullanılır. Öğütülen ışkın kurusu yoğurdun içine katılarak tüketilebilir. Bu karışım cilt lekeleri için kullanılır. Uçkun kurusu, salatalara, yemeklere de katılabilir.

Işkın Otu Kürü

Bu bitkinin en sık kullanım şekillerinden biri de Işkın otu kürüdür. Işkın otu kürü için malzemeler şunlardır:

Malzemeler

100 gram temizlenmiş, küçük parçalara ayrılmış ışkın otu kökü

2 bardak su

1 kilogram şeker

Yapımı

100 gram parçalanmış ışkın kökü, iki bardak suyun içinde yarım gün bekletilir. Ardından suyu süzülür. Işkın köklerinden ayrılan su şeker ile birlikte 2-3 dakika kaynatılır. Ardından cam şişelere boşaltılarak buzdolabında saklanır.

Işkın Otu Nerede Bulunur?

Rubes olarak da bilinen ışkın otu nerede bulunur? Sorusunun cevabı aslında bulunduğunu şehir ile çok alakalı. Uçkun otu, her bölgede bilinen bir bitki değildir ve bulunması zor olur. Taze olarak bulması zor olsa da, kuru olarak aktarlarda, internette ve bazı marketlerde bulunabilir.  Yaşadığınız bölge, ışgın bitkisinin yetiştiği bir yer ise, siz de şanslılar arasında yer alıyorsunuz demektir. Mevsimi geldiğinde pazarlarda kolaylıkla taze ışkın otu bulabilirsiniz.

Işkın Otu Fiyatı

İlaç sektöründe de kullanılan uçkun fiyatı, bulunduğu bölgeye ve aktara göre değişir. Pazar yerlerinde satılan taze ışkın otu, 10 ila 20 Türk Lirası arasında değişir.

Avrupa’da satılan kimi türler ise 30 Euro gibi fiyatlara satılabiliyor.

Işkın Otunun Diğer Adları

Bu bitki halk arasında birçok farklı isimlerle bilinir.  Taze hali soyularak yendiği için bazı bölgelerde “dağ muzu” yada “yayla muzu” denir. Bazı bölgelerde ise; uçkun, uçku, ışgın, rebez ve ohçun, rubes, rıbes, eşkin, aşkın, Hakkari muzu, Van muzu olarak adlandırılır.

Işkın Sirkesinin Faydaları

Tatlılarda, tuzlularda, yemeklerde, çorbalarda kullanılan bu bitkiden sirke de yapılır. Işkın sirkesi, mide rahatsızlıklarına, sindirim sorunlarına faydalı olur. Bitkinin faydaları, uçkun sirkesi için de geçerlidir. Ayrıca, salata ve soslara ayrı bir lezzet verir.

Işkın Otu Nasıl Kurutulur?

Mevsiminde toplanan ışgın otları önce temizlenir ve kurulanır. Ardından güneş görmeyen, gölge bir yerde kuruması için serilir.

Işkın Otu Zararları

Işkın diğer adıyla uçkun otu fazla tüketim sonucu böbrek yetmezliği gibi ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.

Çocuklara asla önerilmez. Amerikan Pediatri Akademisi, çocukların asla tüketmemesi gereken besinler arasında ışkın otunu da göstermiştir.

Hamileler ve süt veren annelere, kronik hastalığı olanlara tavsiye edilmez. Her ne kadar sağlığa olan faydaları çok fazla olsa da, ışkın otu mutlaka  doktora danışılarak kullanılmalıdır.

Uyarı!

Bu yazı tedavi amaçlı değildir, tamamen bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Herhangi bir hastalık durumunda mutlaka doktora gidilmelidir…

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu