Sağlık

Böbrek Taşı

Böbrek

Vücutta filtre görevi gören böbrekler, insan hayatının sürebilmesi atık maddeleri vücuttan uzaklaştırılmasını sağlar. Böbrekler, boşaltım sisteminin en önemli organıdır. 

Böbrekler vücuttan atık maddeleri uzaklaştırmak dışında birçok görevi vardır. Bu sebeple böbrekte meydana gelen ufacık bir rahatsızlık insan yaşamını olumsuz etkiler.

Böbreğin başlıca görevleri şunlardır:

  • Atık maddeleri vücuttan uzaklaştırmak.
  • Kan basıncını ayarlamak
  • Vücuda zararlı olan üre, kreatinin, ürik asit gibi atık maddeleri süzgeç görevi görerek vücuttan uzaklaştırmak
  • Sıvı dengesini düzenlemek
  • Kanın PH dengesini ayarlamak
  • Kan yapımını sağlamak
  • vücut için önemli olan fosfor, potasyum, tuz magnezyum gibi mineralleri dengesini sağlamak
  • Vücut için ihtiyaç olan su, protein, glikoz dengesini sağlamak
  • Kemik yapımını sağlamak
  • Eritropoetin hormonu salgılayarak kemik iliğinin uyarmak ve kan yapımını sağlamak
  • Vücuda alınan D vitaminini kullandırmak

Vücut için bu kadar önemli görevleri olan böbreğin ufacık bir hastalığı insan yaşamını olumsuz etkiler.

Bazı böbrek hastalıkları şunlardır:

Böbrek Taşı

Böbrekler omurgamızın her iki tarafında bulunur.Şekil olarak fasulyeyi andıran böbrekler, vücuttaki atık maddeleri, vücuttan uzaklaştırır. 

Böbrekler, atık maddeleri kandan uzaklaştırır, kandan uzaklaştırılan atık maddeler idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırılır. Temiz kan ise  vücuda geri döner.

Kanın temizlenmesi anında mineral ve tuzlardan meydana gelen sert tortular böbrek taşlarını oluşturur. Böbrek taşları her iki böbrekte görülebildiği gibi tek böbrekte de oluşabilir.

Böbrek Taşları Neden Oluşur?

Kanın içerdiği bazı mineraller böbreklerden dışarı atılırken sert tortular böbrek taşını oluşturur. Böbrek taşı meydana gelmesinin birden çok sebebi vardır. Genetik durum, beslenme  ve coğrafi etkenler böbrek taşı oluşmasını tetikler. Böbrek taşı oluşmasının başlıca sebepleri şunlardır:

Yetersiz sıvı alımı:

Uzmanların her zaman uyardığı nokta olan su, böbrek sağlığı için çok önemlidir. Yeterli miktarda su alınmaması böbrek taşı oluşmasını önemli derecede etkiler. Yeterli oranda alınmayan su, idrarda yoğunluğu artırır ve böbrek taşı oluşmasını kolaylaştırır.

Genetik:

Ailede böbrek taşı geçmişi var ise, kişide böbrek taşı meydana gelme ihtimali yüksektir.

Cinsiyet:

Yapılan araştırmalarda erkeklerde kadınlara nispeten daha fazla böbrek taşı görülür.

Kronik olabilir:

25 yaşından önce böbrek taşı meydana gelmiş ise, tekrar böbrek taşı olma ihtimali yüksektir.

Kilo:

Böbrek taşı, zayıf kişilere oranla,  kilolu kişilerde daha fazla meydana gelir.

Beslenme:

Beslenme programı, sodyum, protein ve şeker ağırlıklı gıdalardan oluşması böbrek taşı oluşumunda etkilidir.

Cerrahi operasyonlar:

Sindirim sistemi ameliyatı gibi operasyonlar böbrek taşı oluşmasını sağlayabilir.

Bunların dışında;

  • Obezite
  • Kistik böbrek rahatsızlığı
  • Tek böbrekli olma
  • İdrarda, sistin, ürik asit, kalsiyum oranının artması
  • Kronik idrar yolları enfeksiyonu
  • Uzun zamanlı D vitamini ve kalsiyum takviyesi almak

Böbrek taşı oluşmasına sebep olabilir.

Böbrek Taşı Belirtileri

Böbrekte oluşan çok küçük taşlar belirti göstermez, rahatsızlık vermeden idrarla vücuttan atılırlar. Ancak taş ebatları büyüdükçe böbrek ve mesaneyi bağlayan kanallarda sıkışırlar ve vücuda rahatsızlığa sebep olurlar.

Böbrek taşı belirtileri şunlardır:

  • Şiddetli veya hafif yan ağrıları
  • İdrar yaparken ağrı
  • İdrardan kan gelmesi
  • Sık sık idrara çıkma
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Ateş ve titreme
  • İdrar yapmada zorlanma

Tanı

Böbrek taşı hastalığı tanısı konurken, hastanın öyküsü detaylı dinlenir. Daha sonra fiziksel muayene edilir. Fiziksel muayene sonrası ultrasonografi ve üriner sistem grafisi istenebilir. 

Bunların yanı sıra, idrar tahlili, kan tahlili istenebilir.

Küçük taşların bulunması ve yerinin tespiti için Bilgisayarlı Tomografi çekilebilir.

Böbrek taşı tanısı koymak için diğer bir yöntem ise, İntravenöz piyelografide hastanın damar yolundan ilaç verilir ve kan böbreklerden ve  idrar yollarından geçerken röntgen çeker. Bu tedavi sayesinde böbrek taşları, tıkalı alanlar ve böbreklerdeki kan akışı izlenir.

Böbrek Taşı Tedavisi

Böbrek taşı tedavisi hastanın durumuna göre farklılık gösterir. Tedavide taşın boyutu, olduğu bölge, çeşidi göz önünde bulundurulur. 

4 mm.’den küçük taşlar kendi kendine vücuttan atılabilir. Ancak bu olay bazen ağrılı olabilir.

Böbrek taşı hastalığında tedavi yöntemleri:

İlaç tedavisi:

Yapılan muayene ve testler sonucunda taşın yeri ve boyutu belirlenir. Böbrek taşları idrar yoluyla atılabilecek büyüklükte ise ilaç tedavisi uygulanabilir. İlaçlarla kasların gevşemesi sağlanır, böylelikle böbrek taşı vücuttan daha kolay atılır. Böbrek taşı kaynaklı ağrıları gidermek için ağrı kesiciler verilebilir,hastanın  mide bulantısı şikayeti var ise, bu şikayetleri ortadan kaldıracak ilaçlar tavsiye edilebilir.

Su önemli

Bütün uzmanlar günlük yaşamda su içmenin önemini  vurguluyor. Su içmek böbrek taşı oluşmasını engellediği gibi, oluşan böbrek taşının vücuttan atılması içinde önemli rol oynar.

Günde içilen 2.5 litre su,  üriner sistemin temizlenmesine yardımcı olur.

İdrar tutamama ve ya böbrek yetmezliği olanlar su tüketimini artırmadan doktora danışmaları gerekir.

İdrar kanallarından geçemeyecek büyüklükte olan taşlar için şu tedavi yöntemleri uygulanır:

Ses Dalgaları Yöntemi İle Böbrek Taşının Kırılması

Vücudun dışından böbrek taşını kırmak için, kuvvetli titreşimler meydana getiren ses dalgaları kullanılır. Böbrek taşının büyüklüğüne göre ve bulunduğu bölgeye göre tedavi uygulanır. Şok dalga yöntemiyle kırılan böbrek taşı, idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırılır.

Tedavi süresi böbrek taşının özelliklerine göre değişir, ama ortalama 30 ila 45 dakika sürer.

Bu yöntem ameliyatsız taş kırma yöntemi olarakta bilinir. Hasta aynı gün içinde evine döner.

Şok dalga yöntemi 2 cm.’den ufak böbrek taşları için uygulanır.

Üreteroskopi

Cerrahi bir yöntemdir. Böbrek içinde oluşmuş taşlar, ince aletler kullanılan lazer yöntemiyle kırılmasıdır.  Böbrek taşının büyüklüğüne göre bütün halinde vücuttan çıkarılabilir veya aletler yardımıyla ufak bölümlere ayrılır. Bu ufak parçalar idrar yoluyla atılır.

Bu yöntemde herhangi bir kesi ve dikiş olmaz. İşlem idrar yolundan girilerek yapılır, bu özellik sayesinde iyileşme süresi çok kısadır.

Hiperparatiroidi Ameliyatı

Kanda kalsiyum seviyesinin yükselmesi böbrek taşı oluşmasına sebep olur. Paratiroid bezlerinin olması gerekenden fazla çalışmasıyla kandaki kalsiyum oranı artar. Bu ameliyat sayesinde paratiroid bezleri normal seviyede çalışması sağlanır.

Perkütan Nefrolitotomi

Kapalı yapılan cerrahi işlemdir. 2 cm.’den büyük olan böbrek taşları için tercih edilir. Hastaya operasyon sırasında genel anestezi uygulanır. Operasyon sonrası 2-3 gün hastaneye yatış olabilir.

Böbrek Taşı Çeşitleri

Böbrek taşı tedavisinde, oluşan taşın çeşidini bilmek önemlidir. Tedavi taşın çeşidine göre uygun yöntemle uygulanır.

Kalsiyum taşları

Böbrek taşı hastalarının %75 kalsiyum taşları görülür. Genellikle büyük, pürüzsüz veya kaba ve dikenlidir.Bu taşları kalsiyum fosfat kalsiyum oksalat gibi kalsiyum çeşitli bileşikler meydana getirir.

Yüksek doz D vitamini

Beslenme düzeni

Metabolik sıkıntılar

Kullanılan ilaçlar

Bu tür taşların oluşmasında etkendir.

Ürik asit taşları

Çoğunlukla yüksek protein ağırlıklı beslenen kişilerde görülür.

Yeterli kadar su tüketilmemesi

Kalıtsal hastalıklar

Kemoterapi de bu tür taşları oluşturur.

Sistin Taşları

Genelde metabolik rahatsızlıklar sonucu oluşur. Bu tür taşlar çok sık görülmez. Erken yaşlarda oluşur ve sık sık kendini tekrarlar.

Enfeksiyon taşları

Bu tür böbrek taşları çoğunlukla idrar yolu enfeksiyonu kaynaklı oluşur.  Hiç bir belirti göstermeyebilir, ayrıca çok hızlı büyür. Tedavisi olmaz ise, böbrek sağlığını ciddi oranda tehlikeye sokar.

Böbrek Taşından Korunmanın Yolları

  • Beslenme şekli önemlidir. Doğru ve dengeli beslenme böbrek taşı riskini azaltır.
  • Bol bol sıvı tüketilmeli. Özellikle su ihmal edilmemeli. Farklı bir sağlık sorunu yok ise günde 2,5 litre su tüketilmeli. İdrar rengi berrak olmalı.
  • Tuz oranı azaltılmalı.
  • Doktorun uygun gördüğü beslenme programına uyulmalı.
  • Doktor ilaç önerdi ise, düzenli ve doğru dozda kullanılmalı.

Böbrekleri koruyan yiyecekler

B6 vitamini böbrek taşı oluşmasını önler bunun yanında;

Barbunya suyu içilebilir

Kereviz

Fesleğen

Üzüm 

Nar

Karpuz 

Böbrek taşını önleyen besin kaynaklarıdır.

Böbrek taşı oluşmasını sağlayan yiyecekler

Ispanak

Fındık, badem, kaju

Kuşkonmaz

Çikolata

Çilek

Pırasa

Maydanoz

Kereviz

Hazır ve paketli gıdalar

Tuz

Hayvansal proteinler

Böbrek Taşı İçin Hangi Doktora Gidilmeli?

Böbrek taşı hastalığında Üroloji doktoruna gidilmelidir.

Ameliyat Ne Zaman Gerekir?

Böbrek taşı ameliyatı, diğer tedavi yöntemleri cevap vermez ise düşünülebilir.Bunun yanında;

  • Enfeksiyon ve dayanılmaz ağrılara neden olan böbrek taşı
  • Vücudun kendi kendine atabileceği büyüklükte olmayan böbrek taşı
  • Böbrek rahatsızlığına yol açabilecek böbrek taşı
  • Kanalı tam tıkamış böbrek taşı için, için ameliyat önerilir.

Böbrek Taşı Genetik midir?

Böbrek taşı oluşumunda bazı kalıtsal özellikler etkilidir. Kişide böbrek taşı var ise, çocuğunda olma ihtimali vardır.

Böbrek Taşına İyi Gelen Bitkiler Hangileridir?

Kırkkilit otu:

 Bu konudaki en etkili yöntemlerden biri de kırkkilit otudur. Genetik olarak böbrek taşı oluşumuna müsait olan kişilerin vücutlarındaki kalsiyum oranını dengelemesini sağlayabilir. Böbrek taşı sıkıntısını yaşayan kişiler günde 2-3 fincan kırkkilit otu çayı içebilirler.

Limon ve Zeytin yağı

Böbrek taşı tedavisinde kullanılan limon ve zeytinyağı aynı zamanda safra kesesi taşının düşürülmesinde de kullanılır. Önce bol su için daha sonra, 4 yemek kaşığı zeytinyağı ve yine  4 yemek kaşığı limonu güzelce karıştırarak için. Günde 2 veya 3 kere tekrarlayarak 3 gün boyunca devam edin. Limonda bulunan sitrik asit sayesinde, kalsiyum sebebiyle oluşan böbrek taşlarını düşürebilirsiniz. Büyük taşlar için doktorunuza başvurmanız gerekir.

Elma Sirkesi

Böbrek taşı tedavisinde sıkça kullanılan elma sirkesi bir çok tedavide de kullanılmaktadır.

Böbrek taşlarının düşürülmesine yardımcı olan elma sirkesi taşları eritmeye de yardımcı olur. Genetik olarak börek taşı oluşan insanlarda elma sirkesi kullanarak, oluşumu engellemeye yardımcı olur. 5 günlük bu kürde, her gün 1 bardak suya 1 çay kaşığı bal ve 2 yemek kaşığı elma sirkesi karıştırarak , gün içinde 2 kere için.

Isırgan Otu:

Özellikle idrar yollarına iyi geldiği bilinen ısırgan otu, Böbrek sağlığına da iyi gelmektedir. Böbrek taşlarını küçülterek düşürülmesine yardımcı olur. Mesane iltihabınada iyi gelmektedir.

1 hafta boyunca günde 2 kere içilen ısırgan otu şöyle yapılır; 1 bardak suya kurutulmuş 1 çay kaşığı ısırgan otu eklenerek 10 dk. kaynatılır. Isırgan otunun Kabsülleride bulunmaktadıt.

Fesleğen:

Fesleğen çayının böbrek sağlığına iyi geldiği bilinmektedir. 1 bardak suya 1 çay kaşığı fesleğen ve 1 çaykaşığı bal ekleyerek güzelce karıştırınız. Bu karışım böbrek taşına iyi gelmektedir. Saf olarak fesleğen suyu tüketmek de taşların idrar yollarından atılmasına yardımcı olur. 

Nar:

Nar suyu veya nar tohumları böbrek taşı şikayatlerine iyi geldiği bilinmektedir. Nar Taş oluşumunu engeller ve böbrek taşı düşürülmesine yardımcı olur. Bunun için her gün 1 bardak nar suyu içmek veya 1 adet nar yemek gerekir.

Kara Hindiba Kökü:

Böbrek taşı şikayetlerinde başvurulan bitkilerden biride Kara Hindiba Köküdür. Böbrek taşı düşürülmesine yardımcı olduğu gibi, böbrek temizliğine de iyi gelir. Böbrek taşı şikayeti olan kişiler, organi olmak koşuluyla bu kökün çayını rahatlıkla içebilir.

UYARI! Bu yazı bilgilendirme amaçlı yazılmıştır. Beklenmeyen bir etki gördüğünüzde Doktorunuza başvurunuz.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu